पुणे : पुणेकरांसमोर पाण्याचे संकट गडद होऊ लागले असून, २०३२-३३ पर्यंत शहराची लोकसंख्या एक कोटी पार जाण्याचा अंदाज आहे. पाण्याची वाढती गरज पाहता, येत्या काळात शहराची तहान भागविण्यासाठी २३.२० अब्ज घनफूट (टीएमसी) पाणी लागणार आहे. ही संभाव्य गरज लक्षात घेऊन महापालिका आयुक्त नवलकिशोर राम यांनी राज्याच्या मुख्य सचिवांकडे अतिरिक्त पाणी कोट्याची मागणी केली असून, त्यासाठी जलसंपदा विभागाच्या सहकार्याची अपेक्षा व्यक्त केली आहे.
येत्या २०५५-५६ पर्यंत पुण्याची लोकसंख्या ही दोन कोटींच्या घरात पोहोचण्याचा अंदाज असून, तब्बल ४६.०६ ‘टीएमसी’ पाण्याची गरज भासणार आहे. उपलब्ध पाणीसाठ्यापेक्षा अधिकचे पाणी केवळ पुणे शहराला लागणार असल्याने पुणेकरांसह समस्त जिल्हावासियांपुढे पिण्याचा पाण्याचा संघर्ष तीव्र होणार आहे. महापालिकेच्या अंदाजानुसार, सध्या पुण्याची लोकसंख्या ८१.६४ लाख असून, शहरासाठी वर्षाला सुमारे २१.४० ‘टीएमसी’ पाण्याची गरज आहे. मात्र, २०२५-२६ साठी जलसंपदा विभागाकडून महापालिकेला १४.६१ ‘टीएमसी’ पाणी कोटा मंजूर करण्यात आला आहे.
लोकसंख्या वाढीचा वेग कायम राहिल्यास २०५५-५६ पर्यंत पुण्याची लोकसंख्या ही दोन कोटींच्या घरात पोहोचण्याचा अंदाज महापालिकेने व्यक्त केला आहे. त्या वेळी शहराला तब्बल ४६.०६ ‘टीएमसी’ पाण्याची गरज भासणार आहे. त्यामुळे भविष्यातील पाणीपुरवठ्याचे नियोजन आतापासूनच करण्याची गरज आहे. मुळशीतून सात ‘टीएमसी’ पाण्याची मागणी शहरात नव्याने समाविष्ट झालेल्या गावांचा पाणीप्रश्न सोडविण्यासाठी मुळशी धरणातून सात ‘टीएमसी’ पाणी कोटा मिळावा, अशी महापालिकेची मागणी आहे. याबाबतचा प्रस्ताव जलसंपदा विभागाकडे असून, त्यावर निर्णय अपेक्षित आहे.
उंड्री, पिसोळी, मांजरी, फुरसुंगी आणि परिसरातील पाण्याची गरज भागविण्यासाठी खडकवासला धरणातून चार ‘टीएमसी’ पाणी उचलण्याचा प्रस्ताव आहे. त्यासाठी सुमारे १२ किलोमीटर लांबीची भूमिगत जलवाहिनी आणि दोन ठिकाणी पाणी उचलण्याची व्यवस्था प्रस्तावित करण्यात आली आहे. या प्रस्तावालाही जलसंपदा विभागाच्या सहकार्याची आवश्यकता आहे.
येत्या २०३२-३३ मध्ये २३.२० ‘टीएमसी’ची गरज असताना २०५५-५६ मध्ये ती ४६.०६ ‘टीएमसी’वर पोहोचण्याचा पुणे महापालिकेचा अंदाज आहे. मुळशीतून सात ‘टीएमसी’ आणि खडकवासला धरण साखळीतून अतिरिक्त चार ‘टीएमसी’ पाणी मिळविण्याचे प्रस्ताव असले, तरी भविष्यातील पाण्याची गरज भागविण्यासाठी ४६.०६ ‘टीएमसी’ पाणी कुठून आणि कसे उपलब्ध करणार, हा मोठा प्रश्न महापालिकेसमोर आहे.
१,२१० कोटींच्या थकबाकीचा प्रश्न
प्रक्रिया न केलेल्या पाण्याच्या बिलांबाबतचा सुमारे १ हजार २१० कोटी रुपयांहून अधिक थकबाकीचा प्रश्न महापालिका आणि जलसंपदा विभागादरम्यान प्रलंबित आहे. २०१६ पासूनच्या थकबाकीसह पाणी दरवाढीचा मुद्दा महाराष्ट्र जलसंपत्ती नियामक प्राधिकरण समोर प्रलंबित आहे. अतिरिक्त पाणी कोटा, मुळशीतील पाणीवाटप आणि खडकवासला-फुरसुंगी जलवाहिनीच्या प्रस्तावावर जलसंपदा विभागाकडून सकारात्मक सहकार्य मिळण्याची अपेक्षा महापालिका प्रशासनाने व्यक्त केली आहे.
पाण्याची बचतीसह नवनवीन स्त्रोत शोधण्याचा प्रयत्न- आयुक्त
पुणे शहराची भविष्यातील गरज ओळखून पाण्याचे नियोजन करण्यात येत आहे. पाण्याची बचत करण्यासह नवनवीन स्त्रोत शोधण्याचा प्रयत्न आहे. त्यासाठी सरकार दरबारी प्रयत्न करण्यात येत आहेत.
-नवलकिशोर राम, महापालिका आयुक्त
