पुणे: वारजे परिसरातील नागरिकांसाठी अत्यंत संवेदनशील असलेल्या स्मशानभूमीची अवस्था महापालिका प्रशासनाच्या भू संपादनाच्या ढिसाळ नियोजनामुळे बिकट झाली आहे. वारजे स्मशानभूमीकडे जाणारा अरुंद रस्ता, विकास आराखड्यातील रखडलेले भूसंपादन आणि तुटलेल्या विसर्जन घाटामुळे नागरिकांना मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. परिस्थिती इतकी गंभीर झाली आहे की, राजकीय प्रतिष्ठित नागरिकांचे अंत्यविधी तसेच दशक्रिया विधी अन्य ठिकाणी स्थलांतरित करण्याची नामुष्की ओढवली असल्याचे सर्व सामान्य स्थानिकांकडून सांगण्यात येत आहे. रस्त्याचा भाग मोठ्या प्रमाणात उखडलेला असून, ठिकठिकाणी दगड-मातीचे ढिगारे आणि खचलेला भाग दिसून येतो. स्मशानभूमीच्या संरचनेलगतची जमीनही खचल्याचे चित्र आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
अंत्यविधीसाठीही रस्ता नाही!
वारजे स्मशानभूमीपर्यंत जाण्यासाठी व्यवस्थित आणि सुरक्षित रस्ता उपलब्ध नसणे ही अत्यंत गंभीर बाब मानली जात आहे. अंत्ययात्रेच्या वेळी नागरिकांना अडथळ्यांचा सामना करावा लागतो. पावसाळ्यात चिखल, पाणी आणि खड्ड्यांमुळे परिस्थिती आणखी बिकट होते. विशेषतः ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि नातेवाईकांसाठी या मार्गावरून जाणे आर्टत्रासदायक ठरत आहे. ज्या ठिकाणी नागरिकांनी अखेरचा निरोप देण्यासाठी यावे, त्याच ठिकाणी जाण्यासाठी जर रस्त्याची अडचण निर्माण होत असेल, तर महापालिकेच्या नियोजनावर प्रश्न उपस्थित होणे स्वाभाविक आहे.
लोकप्रतिनिधींनीच रस्ता अडवला?
या संपूर्ण प्रकरणात सर्वाधिक गंभीर आरोप म्हणजे स्थानिक लोकप्रतिनिधी आणि प्रशासनाच्या निर्णयांमुळे स्मशानभूमीचा मार्गच अडथळ्यात सापडल्याचा. विकासकामे, रस्ते आणि संबंधित जागांचे नियोजन करताना स्मशानभूमीचा मूलभूत प्रवेशमार्ग सुरळीत ठेवण्याची जबाबदारी प्रशासनाची आहे.
मात्र रस्त्याच्या कामात समन्वयाचा अभाव असल्याने एका बाजूला विकासकामांचे फलक आणि श्रेयवाद सुरू असताना दुसऱ्या बाजूला नागरिकांना अंत्यविधीसाठीही अडचणींचा सामना करावा लागत असल्याची टीका होत आहे.
रखडलेल्या भूसंपादनाचा फटका
स्मशानभूमी आणि परिसरातील रस्त्याशी संबंधित भूसंपादनाचा प्रश्न दीर्घकाळापासून रखडल्याने समस्या अधिकच गुंतागुंतीची झाल्याचे सांगितले जात आहे. जमीन उपलब्ध नसल्याने रस्त्याचे नियोजन आणि रुंदीकरणाची कामे अडखळत असल्याचा आरोप आहे.
भूसंपादनाचा प्रश्न वेळेत मार्गी लावला असता तर आज नागरिकांना या परिस्थितीला सामोरे जावे लागले नसते, अशी भावना स्थानिकांमध्ये आहे. महापालिकेने संबंधित जागा, मालकी हक्क आणि भूसंपादनाची सद्यस्थिती याबाबत स्पष्ट माहिती सार्वजनिक करावी, अशी मागणी होत आहे.
विसर्जन घाटही तुटलेल्या अवस्थेत
स्मशानभूमीच्या समस्येत आणखी भर पडली आहे ती विसर्जन घाटाच्या दुरवस्थेमुळे. उपलब्ध छायाचित्रांमध्ये घाट परिसरातील काँक्रीटचा भाग तुटलेला आणि जमिनीचा मोठा भाग खचलेला दिसून येतो. दगड-मातीचा ढिगारा तसेच उघडी पडलेली जागा यामुळे नागरिकांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न निर्माण झाला आहे.
धार्मिक विधी आणि अंत्यसंस्काराशी संबंधित जागेची अशी अवस्था असणे ही केवळ सौंदर्य किंवा सुविधा नसून सुरक्षितता आणि मूलभूत नागरी सुविधांचा प्रश्न आहे.
श्रेयवाद नको, आधी सुविधा द्या!
वारजे परिसरात विविध विकासकामांचे श्रेय घेण्यासाठी राजकीय चढाओढ सुरू असताना, स्मशानभूमीचा रस्ता आणि घाट यांसारख्या मूलभूत सुविधांकडे दुर्लक्ष होत असल्याची नागरिकांची भावना आहे.
“कामाचे श्रेय कोण घेणार यापेक्षा काम पूर्ण कधी होणार?” हा प्रश्न आता वारजेकर विचारत आहेत. महापालिका प्रशासनाने केवळ कागदोपत्री प्रस्ताव आणि आश्वासनांवर न थांबता स्मशानभूमीचा रस्ता, भूसंपादन आणि विसर्जन घाटाची दुरुस्ती याबाबत तातडीने ठोस निर्णय घ्यावा, अशी मागणी होत आहे.
महापालिकेसमोर नागरिकांचे थेट प्रश्न
- स्मशानभूमीकडे जाणारा रस्ता पूर्णपणे सुरळीत कधी होणार?
- रखडलेले भूसंपादन नेमके कधी पूर्ण होणार?
- विसर्जन घाटाची दुरुस्ती कधी केली जाणार?
- अंत्यविधी आणि दशक्रिया विधी स्थलांतरित करण्याची वेळ नागरिकांवर का आली?
- रस्ता नियोजनात लोकप्रतिनिधी आणि महापालिका प्रशासनामध्ये समन्वयाचा अभाव का?
कामांना विलंब होण्यासाठी जबाबदार कोण?
अंत्यसंस्कारासाठी येणाऱ्या नागरिकांना रस्ता शोधण्याची वेळ येणे ही पुणे महापालिकेच्या कारभारासाठी निश्चितच गंभीर बाब आहे. राजकीय श्रेयवाद आणि विकासाच्या घोषणा बाजूला ठेवून वारजे स्मशानभूमीचा रस्ता, भूसंपादन आणि विसर्जन घाटाचा प्रश्न तातडीने मार्गी लावण्याची गरज आहे.
