सोलापूर जिल्ह्यातील माढा तालुकयातील उजनी धरणावर एआय (AI) डेटा सेंटर व ग्रीन एनर्जी प्रकल्प उभारण्याचा प्रस्ताव समोर आला आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, या प्रकल्पासाठी 1 लाख 14 हजार कोटी रुपयांची गुंतवणूक करण्यात येणार आहे.मात्र, या प्रकल्पाला शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणात विरोध केला आहे. काही राजकीय नेत्यांनी देखील याला विरोध केल्याची माहिती समोर येत आहे. या प्रकल्पामुळे स्थानिक शेती, भूजल पातळी आणि शेतकऱ्यांचे जीव उद्धवस्त होणार असल्याचे शेतकऱ्यांनी म्हटलं आहे.
उजनी धरणाची परिसंस्था केवळ पाण्यापुरती मर्यादित नाही. येथील मासे, जलवनस्पती आणि स्थलांतरित पक्षी (उदा. फ्लेमिंगो) यांच्या अस्तित्वाला धोका निर्माण होऊ शकतो अशी माहिती देखील शेतकऱ्यांनी दिली आहे. या प्रकल्पामुळे निर्माण होणारी उष्णता, सांडपाणी आणि विद्युतचुंबकीय लहरींमुळे आजूबाजूची शेती नापीक होऊ शकते, अशी चिंता शेतकऱ्यांना आहे. त्याचबरोबर धरणात प्रस्तावित 2 गिगावॉटचा तरंगता सौरऊर्जा प्रकल्प आल्यास स्थानिक मच्छीमारांच्या मासेमारीच्या हक्कांवर गदा येईल. त्यामुलं रोजगाराचा मोठा प्रश्न निर्माण होणार आहे. दरम्यान, यापूर्वी महाराष्ट्रातील ठाणे आणि आंध्र प्रदेशातील विशाखापट्टणम येथेही अशाच प्रकारे संसाधनांवर पडणाऱ्या ताणामुळे मोठ्या एआय डेटा सेंटर प्रकल्पांना नागरिकांनी संघटित विरोध केला आहे.
खासदार धैर्यशील मोहिते पाटलांचाही AI डेटा सेंटरला विरोध
दरम्यान, माढा लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार धैर्यशील मोहिते पाटील यांनी देखील या एआय डेटा सेंटरला विरोध केला आहे. या डेटा सेंटरला मोठ्या प्रमाणात पाणी लागत असल्याचे मोहिते पाटील म्हणाले. सोलापूर जिल्ह्यातील अनेक योजना 100 टक्के पूर्ण झालेल्या नाहीत. गेल्या वर्षी आपल्या जिल्ह्यात 680 ते 690 मिलीमिटर पाऊस भरला, तळी बंधारे ओडे भरले तरीदेखील विहीरींनी तळ गाठला आहे. बोअर 500 फुटाच्या खाली गेले आहेत.
एआय डेटा सेंटरला 2 टीएमसी शुद्ध पाणी लागते. उजणीचे पाणी खराब आहे. स्वच्छ करायला मोठ्या प्रमाणात पाणी वापरणार त्यातून स्वच्छ दोन टीएमसी पाणी काढणार म्हणजे किती पाणी AI डेटा सेंटरला लागणार याचा विचार करा असे मोहिते पाटील म्हणाले. पुणे अहिल्यानगर आणि सोलापूर जिल्ह्याचे या एआय सेंटरमुळं वाटोळं होणार असल्याचे मोहिते पाटील म्हणाले. आमचा 100 टक्के विरोध असल्याचे मोहिते पाटील म्हणाले.
AI डेटा सेंटरला शेतकऱ्यांनी नेमका का विरोध केलाय?
1) पाण्याची प्रचंड टंचाई
एआय डेटा सेंटरला सर्वर थंड ठेवण्यासाठी दररोड करोडो लीटर पाण्याची गरज असते. यामुळं स्थानिक भूजल पातळी कमालीची खाली जाऊन विहीर आणि बोअरवेल बंद पडण्याची शक्यता आहे.
2) शेतीच्या पाण्यावर गदा
माढा तालुक्यातील शेतकऱ्यांच्या शेतीसाठी आणिपिण्यासाठी देण्यात येणारे पाणी जर एआय डेटा सेंटरकडे वळपले तर शेती उद्धवस्त होईल, पण्याची पाण्याचीही टंचाऊ भासू शकते.
3) जमिनीचा हानी
सुपीक व बागायची जमिनीचा वापर गैर शेती कामासाठी केला तर स्थानिक शेतकरी अल्पभूधारक व भूमिहीन होतील.
पहिला टप्पा 680 एकरवर करण्यात येणार
ऑनलाईन एआय डेटा सेंटरच्या उद्घाटनाचे नियोजन असल्याची माहिती काही शेतकऱ्यांनी दिली. 680 एकर जमीन घेतली आहे, त्यामध्ये 415 एकरावर पहिला टप्पा करण्यात येणार आहे. राहिलेला टप्पा भीमानगर परिसरात आहे. तर दुसरा टप्पा 300 ते 400 एकराचा असल्याची माहिती शेतकऱ्यांनी दिली. दिवसातून या सेंटरला 20 लाख लिटर पाणी लागते. प्रशासनच सांगत आहे की उजनी धरणातील पाण्याचे 100 टक्के वाटप झाले आहे. मग उजनी धरणातच पाणी नाही तर या कंपनीला हे पाणी कुठून देणार आहेत असा सवाल शेतकऱ्यांनी उपस्थित केला. भविष्यात नदी आणि कॅनॉलला सुटणारे पाणी कमी होणार असल्याचे शेतकरी म्हणाले. या प्रकल्पाला मोठ्या प्रमाणात वीज लागते. यामुळं विजेवर मोठा ताण येण्याची शक्यता असल्याची माहिती शेतकऱ्यांनी दिली.
