भारत आणि इंग्लंडमध्ये २० जूनपासून पाच सामन्यांची कसोटी मालिका खेळवली जाणार आहे. त्यासाठी तयारी सुरू झाली आहे. या महत्त्वाच्या मालिकेपूर्वी बीसीसीआयने मोठा निर्णय घेतला आहे. इंग्लंड दौऱ्यासाठी बोर्डाने टीम इंडियामध्ये जुन्या प्रशिक्षकाला परत आणले आहे. खरंतर, महिन्याभरापूर्वीच बीसीसीआयने सपोर्ट स्टाफमध्ये बदल केले होते. या दरम्यान, सहाय्यक प्रशिक्षक अभिषेक नायर तसेच क्षेत्ररक्षण प्रशिक्षक टी दिलीप यांचा राजीनामा घेण्यात आला होता. परंतु मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, आता टी दिलीप यांची इंग्लंड दौऱ्यावर टीम इंडियाच्या क्षेत्ररक्षण प्रशिक्षकपदी पुन्हा नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यांना एक वर्षाचा करार मिळाला आहे.

इंडियन एक्सप्रेसच्या वृत्तानुसार, बीसीसीआय परदेशी क्षेत्ररक्षण प्रशिक्षकाच्या शोधात होते, परंतु त्यांना यासाठी योग्य उमेदवार सापडला नाही. त्यानंतर बोर्डाने हा निर्णय घेतला. एका सूत्राने सांगितले की, “आम्ही दिलीप यांची एका वर्षासाठी पुन्हा नियुक्ती करण्याचा निर्णय घेतला आहे आणि ते भारतीय संघासोबत इंग्लंड दौऱ्यावर जातील. त्यांचा करार एक वर्षाचा आहे.” टी दिलीपला पुन्हा ही जबाबदारी देण्यामागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे तो बराच काळ राष्ट्रीय क्रिकेट अकादमीशी जोडलेला आहे. रोहित शर्मा आणि विराट कोहली सारख्या वरिष्ठ खेळाडूंव्यतिरिक्त, त्याने सध्याच्या पिढीतील शुभमन गिल आणि यशस्वी जयस्वाल सारख्या क्रिकेटपटूंसोबतही काम केले आहे. त्यामुळे, भारतीय संघातील सध्याच्या खेळाडूंमध्ये आणि त्याच्यात खोल नाते आहे आणि प्रत्येकजण एकमेकांचे काम चांगले समजून घेतो.

इतकेच नाही तर टी दिलीपने भारताच्या स्लिप कॅचिंग, शॉर्ट-लेग सारख्या ठिकाणी क्लोज-इन कॅचिंग सुधारण्यात टीम इंडियाला खूप मदत केली आहे. त्याने या जागांसाठी खास खेळाडू तयार केले, ज्यासाठी चांगले क्षेत्ररक्षक उपलब्ध नाहीत. अनेक खेळाडूंनी त्याच्या प्रशिक्षणाचे कौतुक केले आहे. इंग्लंडमध्ये हे क्षेत्ररक्षक खूप निर्णायक ठरतात, कारण तेथे बरेच स्लिप कॅच असतात, परंतु वाऱ्यामुळे ते पकडणे कठीण असते.

२०२१ च्या अखेरीस टी-२० विश्वचषकादरम्यान टी दिलीप राहुल द्रविडच्या सपोर्ट स्टाफचा भाग म्हणून संघात सामील झाला. २०२४ च्या टी-२० विश्वचषकानंतर द्रविडचा कार्यकाळ संपला. त्यानंतर, त्याचा करार मार्च २०२५ पर्यंत वाढवण्यात आला, त्यानंतर त्याचा राजीनामा घेण्यात आला. परंतु बीसीसीआयला अद्याप त्याचा पर्याय सापडलेला नाही. त्यामुळे, आता त्याला पुन्हा ही जबाबदारी देण्यात आली आहे. भारतीय संघ मुख्य प्रशिक्षक गौतम गंभीर, क्षेत्ररक्षण प्रशिक्षक टी-दिलीप, फलंदाजी प्रशिक्षक सीतांशू कोटक, गोलंदाजी प्रशिक्षक मोर्ने मॉर्केल आणि सहाय्यक प्रशिक्षक रायन टेन डोइशेत यांच्यासह उड्डाण करेल.

१९ वर्षांपूर्वी बॉलिवूडचा मिस्टर परफेक्शनिस्ट आमिर खानचा एक चित्रपट प्रदर्शित झाला होता, ज्याने खळबळ उडवून दिली होती. चित्रपटाची गाणी असोत किंवा त्याची कमाई, सर्वकाही आश्चर्यकारक होते. आमिर व्यतिरिक्त काजोलनेही या चित्रपटात उत्कृष्ट अभिनय केला होता. बॉलिवूडचा मिस्टर परफेक्शनिस्ट आमिर खानने असे अनेक चित्रपट केले आहेत, ज्यांनी लोकांची मने जिंकली आहेत.

असाच एक चित्रपट १९ वर्षांपूर्वी आला होता, ज्याची गाणी आजही लोकांना आवडतात. या चित्रपटातील आमिर खानची भूमिका खूप जबरदस्त होती आणि आजही त्याची भूमिका लक्षात ठेवली जाते. आमिर खानच्या या चित्रपटाने बॉक्स ऑफिसवर चांगली कमाई केली होती.

आपण ज्या चित्रपटाबद्दल बोलत आहोत त्याचे नाव ‘फना’ आहे आणि तो एक सुपरहिट चित्रपट होता. त्यात आमिर खान आणि काजोल मुख्य भूमिकेत होते. चला जाणून घेऊया चित्रपटाने किती कमाई केली आणि तुम्ही तो कोणत्या ओटीटीवर पाहू शकता.

२६ मे २००६ रोजी प्रदर्शित झालेला फना हा चित्रपट कुणाल कोहली यांनी दिग्दर्शित केला होता. या चित्रपटाची निर्मिती यश चोप्रा आणि आदित्य चोप्रा यांनी केली होती. फना चित्रपटाचे संगीत जतिन-ललित यांनी दिले होते आणि त्यातील गाणी सुपरहिट झाली होती. या चित्रपटात आमिर खान, काजोल, ऋषी कपूर, तब्बू, श्रुती सेठ आणि अली हाजी सारखे कलाकार होते.

कमाईबद्दल बोलायचे झाले तर, सॅकनिल्कच्या मते, फना चित्रपटाने जगभरात १०२.८६ कोटी रुपये कमावले होते, तर त्याचे बजेट ३० कोटी होते. चित्रपटाचा निकाल सुपरहिट होता आणि हा चित्रपट अजूनही आमिरच्या सर्वोत्तम चित्रपटांमध्ये गणला जातो.

फना चित्रपटात ‘चांद सिफारीश’, ‘मेरे हाथ में’, ‘देश मेरा रंगीला’, ‘देखो ना’, ‘चंदा चमके’ अशी गाणी होती जी अजूनही सुपरहिट आहेत. या चित्रपटात जुनी अली बेग (काजोल) नावाची एक काश्मिरी मुलगी आहे, जी दिल्लीला भेट देण्यासाठी येते आणि पर्यटक मार्गदर्शक रेहान (आमिर खान) च्या प्रेमात पडते.

तो जुनीला पुन्हा दृष्टी मिळवण्यास मदत करतो आणि ती पुन्हा दृष्टी मिळवण्यापूर्वीच, दहशतवादी हल्ल्यात त्याच्या मृत्यूची बातमी येते. कथा इतकी वळण घेते की ती तुम्हाला चित्रपटात अडकवून ठेवते. जर तुम्हाला हा चित्रपट OTT वर पहायचा असेल, तर तुम्ही Amazon Prime Video ला सबस्क्राइब करू शकता.

जेव्हा तुम्ही एखाद्या वेबसाइटला भेट देता आणि ‘I am not Robot’ असे लिहिलेला बॉक्स पाहता तेव्हा तुम्ही विचार करत असाल, ‘मी मानव आहे हे मला का सांगावे लागते?’ आणि मग तुम्ही त्या बॉक्सवर क्लिक करताच, साइटला कसे कळते की तुम्ही प्रत्यक्षात मानव आहात, रोबोट नाही? तसे, या प्रश्नाचे उत्तर जाणून घेणे खूप मनोरंजक आहे. तर चला ते सोप्या भाषेत समजून घेऊया.

काय आहे ‘I am not Robot’ चा खरा उद्देश ?
हे वैशिष्ट्य CAPTCHA प्रणालीचा एक भाग आहे. कॅप्चा म्हणजे: ‘‘Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart’ म्हणजेच मानव आणि मशीन (बॉट्स) यांच्यातील फरक ओळखणारी चाचणी.

वेबसाइट्स या प्रणालीचा वापर करतात जेणेकरून कोणताही रोबोट त्यांच्यावर हल्ला करू शकत नाही, डेटा चोरू शकत नाही किंवा स्पॅम पसरवू शकत नाही.

क्लिक करण्यापूर्वीच सुरू होतो तपास
तुम्हाला वाटेल की तुम्ही नुकतेच क्लिक केले आहे, परंतु प्रत्यक्षात संगणक प्रणाली तुमच्या वर्तनावर आधीच लक्ष ठेवून असते. जेव्हा तुम्ही माउस हलवता, स्क्रोल करता किंवा क्लिक करण्याचा वेग देखील पाहता, तेव्हा मशीन ते समजते. माणसाची कर्सर हालचाल थोडी विचित्र आणि असामान्य असते. परंतु रोबोट किंवा बॉटचा कर्सर सरळ आणि अगदी अचूक असतो. या गोष्टींवरून सिस्टमला समजते की स्क्रीनमागे माणूस आहे की ऑटोमेटेड प्रोग्राम आहे.

तुमचे डिव्हाइस देखील पुरावे देते

• जेव्हा तुम्ही ‘I am not Robot’ वर क्लिक करता, तेव्हा सिस्टम तुमच्या डिव्हाइसची माहिती देखील तपासते. याला ब्राउझर फिंगरप्रिंटिंग म्हणतात.
• या प्रक्रियेत, आयपी अॅड्रेस (तुम्ही जिथे ब्राउझ करत आहात तिथून), स्क्रीन आकार, ब्राउझर आवृत्ती, कोणते प्लगइन स्थापित केले आहेत आणि टाइम झोन इत्यादी काय आहे.
• जर तुमची माहिती सामान्य वापरकर्त्यासारखी दिसत असेल, तर सर्वकाही ठीक आहे. परंतु जर सिस्टमला काहीतरी संशयास्पद आढळले (जसे की VPN किंवा हेडलेस ब्राउझर), तर तुम्हाला पुढील चरण दिले जाते.

व्हिज्युअल चॅलेंज म्हणजे काय?

• जर सिस्टमला तुमची ओळख पूर्णपणे स्पष्ट नाही असे वाटत असेल, तर ते तुम्हाला ट्रॅफिक लाइट निवडणे, सायकलचा फोटो निवडणे, बस किंवा पूल ओळखणे असे आव्हान देईल.
• ही कामे मानवांसाठी सोपी आहेत, परंतु बॉट्सना त्यात खूप अडचणी येतात. म्हणूनच या चाचण्या तुमची ओळख पडताळण्यात मदत करतात.

‘I am not Robot‘ हा फक्त एक बॉक्स नाही
‘I am not Robot‘ हा फक्त एक बॉक्स नाही, ती एक सुरक्षा प्रणाली आहे. ती तुमच्या प्रत्येक कृतीवर बारकाईने लक्ष ठेवते. तुम्ही कसे क्लिक केले, कसे स्क्रोल केले, तुम्ही माउस कसा हलवला आणि तुम्ही कोणत्या डिव्हाइसवरून ब्राउझ करत आहात. हे सर्व एकत्रितपणे ठरवते की तुम्ही खरे मानव आहात की संगणक प्रोग्राम.

केरळनंतर मुंबईसह महाराष्ट्रात मान्सूनचे आगमन झाले आहे. मुंबईत मुसळधार पावसामुळे जनजीवन विस्कळीत होत आहे. १०७ वर्षांत पहिल्यांदाच मुंबईत इतक्या लवकर आलेल्या मान्सूनच्या पावसाचा आनंद लोक घेत असतील, परंतु वास्तव असे आहे की मुसळधार पावसामुळे अनेक भागात पाणी साचले आहे. आणि हे पहिल्यांदाच घडत नाहीये. पावसाळ्यात ही परिस्थिती दरवेळी उद्भवते, तर ड्रेनेज सिस्टीमवर कोट्यवधी रुपये खर्च केले जातात. असे असूनही, मुंबई दरवर्षी पावसात का बुडाते, त्याची पाच प्रमुख कारणे जाणून घेऊया.

आर्थिक राजधानीचे भौगोलिक स्थान
देशाच्या आर्थिक राजधानी मुंबईचे भौगोलिक स्थान देखील त्याच्या बुडाला कारणीभूत आहे. प्रत्यक्षात, मुंबई सात बेटे भरून वसवली गेली होती. तिची जमीन बशीसारखी आहे. यामध्येही काही क्षेत्रे उंच आहेत तर काही कमी आहेत. यामुळे मुसळधार पावसामुळे अंधेरी सबवे, सायन, मिलन सबवे आणि खार सबवे इत्यादी ठिकाणी मोठ्या प्रमाणात पाणी साचते. मुंबई हे किनारपट्टीचे शहर आहे. ते अरबी समुद्राने वेढलेले आहे आणि मिठी, ओशिवरा, दहिसर आणि पोईसर या चार नद्या देखील येथे वाहतात. त्यानंतर चार खाड्या देखील आहेत. जर आपण फक्त मिठी नदीचे उदाहरण घेतले तर जवळजवळ संपूर्ण मुंबईला वेढणाऱ्या या नदीची रुंदी अनेक ठिकाणी फक्त १० मीटर आहे. अशा परिस्थितीत, थोड्या पावसानंतरही ही नदी भरून वाहू लागते. तिच्या काठावर राहणाऱ्या लोकसंख्येवर लगेच परिणाम होऊ लागतो. इतर नद्या आणि खाड्यांमुळेही अशीच परिस्थिती उद्भवते.

भरती-ओहोटी टाळण्यासाठी बंद केले जातात ड्रेनेज गेट
मुंबईत, ड्रेनेजद्वारे पावसाचे पाणी समुद्रात सोडले जाते. यासाठी, ड्रेनेजच्या तोंडावर देखील गेट बांधण्यात आले आहेत, कारण भरती येते, तेव्हा समुद्राची पाण्याची पातळी वाढते. हे टाळण्यासाठी, ड्रेनेज गेट बंद करावे लागतात जेणेकरून समुद्राचे पाणी ड्रेनेजसाठी बांधलेल्या ड्रेनेजमध्ये परत येऊ नये आणि शहरात प्रवेश करू नये. अशा परिस्थितीत, ड्रेनेज थांबतो आणि या काळात फक्त पंप वापरून पाणी काढता येते.

असो, मुंबईतील समुद्रात पाणी वाहून नेणाऱ्या ४५ ड्रेनेजपैकी फक्त तीनमध्ये दरवाजे आहेत. त्यामुळे जेव्हा जेव्हा भरती येते, तेव्हा हे तीन ड्रेनेज बंद असतात. उर्वरित उघड्या ड्रेनेजमधून समुद्राचे पाणी शहरात परत येते. नंतर जेव्हा भरती कमी होते, तेव्हा ड्रेनेज सिस्टम पुन्हा काम करण्यास सुरुवात करते. तथापि, यासाठी सुमारे सहा तास लागतात. त्याच वेळी, पंपांमधून ड्रेनेज अपुरा असतो, ज्यामुळे अनेक ठिकाणी पाणी तुंबलेले राहते.

अपुरी आहे खूप जुनी ड्रेनेज सिस्टम ड्रेनेजसाठी
दक्षिण मुंबईत असलेल्या बहुतेक ड्रेनेज सिस्टम ब्रिटिश काळातील आहेत. मुंबई महानगरपालिकेने आधुनिक शहराच्या अनुषंगाने ब्रिटिश काळातील या ड्रेनेज सिस्टममध्ये अद्याप पूर्णपणे सुधारणा केलेली नाही. असो, मुंबईच्या स्टॉर्म वॉटर ड्रेनेज सिस्टमची क्षमता १ तासात शहरातून फक्त ५० ते ७० मिमी पावसाचे पाणी काढून टाकण्याची आहे. अशा परिस्थितीत, जर १ तासात यापेक्षा जास्त पाणी पडले, तर अनेक भागात समस्या निर्माण होऊ लागतात.

तथापि, या परिस्थितीतही १० ते १५ मिनिटांत पाणी ओसरले पाहिजे. जर एका तासात २०० मिमी किंवा त्याहून अधिक पाऊस पडला तर समस्या वाढते. मुंबईला पावसात बुडण्यापासून रोखण्यासाठी सुमारे ९०० कोटी रुपये खर्च केले गेले आहेत तेव्हा ही परिस्थिती आहे.

मुसळधार आणि असामान्य पावसामुळे त्रास
गेल्या काही वर्षांत मुंबईत असामान्य पाऊस पडला आहे. कधी खूप मुसळधार पाऊस पडतो, तर कधी दुष्काळ पडतो. त्यानंतर पुन्हा खूप मुसळधार पाऊस पडला. पावसाच्या या बदलत्या पद्धतीमुळे मुंबईकरही त्रस्त आहेत. पूर्वी मुंबईत महिनाभर किंवा आठवड्यात जितका पाऊस पडत असे, तो आता काही तासांतच पडतो. अशा परिस्थितीत, शहरातील नाले मुसळधार पावसात जास्तीचे पाणी बाहेर काढण्यासाठी अपुरे पडतात.

अनेक ठिकाणी अतिक्रमण आणि पाणी जमिनीत न मुरण्याची समस्या
देशाची आर्थिक राजधानी असल्याने, देशाच्या कानाकोपऱ्यातून लोक मुंबईत येऊन स्थायिक होतात. इतक्या मोठ्या संख्येने लोकांना सामावून घेण्याची कोणतीही योजना नाही. अशा परिस्थितीत, मोठ्या संख्येने लोक अशा सखल भागात अनियोजित पद्धतीने घरे बांधून राहण्यास सुरुवात करतात, जिथे ड्रेनेज व्यवस्था नसते आणि जिथे पाणी साचणे सहज शक्य होते. अशा परिस्थितीत, थोडासा पाऊस देखील अशा भागात पाण्याने भरतो. मग पावसाचे पाणी हाताळण्यासाठी सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे तलाव आणि इतर जलाशय आणि जलसाठे. मग रिकाम्या जमिनी देखील यामध्ये मदत करतात.

या सर्वांमधून, जगभरातील बहुतेक शहरांमध्ये पावसाचे पाणी जमिनीत मुरते. जगातील ९० टक्के शहरांची ही परिस्थिती आहे. उलट, मुंबईतील रिकाम्या जमिनी एकतर कमी किंवा इतक्या उथळ आहेत की त्यात जास्त पाणी राहत नाही आणि ते ओसंडून वाहू लागते. अशा परिस्थितीत, मुंबईतील ९० टक्के पावसाचे पाणी नाल्यांद्वारे काढून टाकावे लागते, ज्यामुळे ड्रेनेज सिस्टीमवर जास्त दबाव येतो.

राजद सुप्रीमो लालू प्रसाद यांचे पुत्र तेज प्रताप यादव याची बिहारच्या राजकारणात चर्चा सुरू आहे. चर्चेची दोन कारणे आहेत. पहिले, तेज प्रताप यादव याची सोशल मीडिया पोस्ट, ज्यामध्ये त्याने अनुष्का यादव नावाच्या महिलेसोबतचे १२ वर्षांचे जुने नाते सार्वजनिक केले आणि उघडपणे त्याचे प्रेम व्यक्त केले. तथापि, तेज प्रताप याचा त्याच्या पत्नीसोबत घटस्फोटाचा खटला न्यायालयात प्रलंबित आहे.

दुसरे, प्रेम प्रकरण उघड झाल्यानंतर, राजद सुप्रीमो लालूंनी तेज प्रताप याला पक्षातून काढून टाकले आहे. त्याच्या सोशल मीडिया पोस्टवर नजर टाकली तर आता प्रश्न पडतो की तेज प्रताप यादव आधीच विवाहित असूनही १२ वर्षांपासून दुसऱ्या महिलेशी संबंधात आहे. असे केल्याबद्दल तेज प्रताप यादव याला शिक्षा होऊ शकते का, घटस्फोट न घेता दुसऱ्या महिलेशी लग्न करता येते का? काय म्हणतात कायदेतज्ज्ञ ते जाणून घ्या.

सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील आशिष पांडे म्हणतात, घटस्फोट न घेता एखाद्या महिलेशी संबंध किंवा नाते ठेवणे हे कोणतेही फौजदारी खटले बनत नाहीत. पूर्वी, विवाहबाह्य संबंध किंवा व्यभिचाराचे प्रकरण आयपीसीमध्ये गुन्हा मानले जात होते, परंतु नवीन कायदा बीएनएस (भारतीय न्यायिक संहिता) मध्ये, ते गुन्हा मानले जात नाही. जर विवाहित पुरुष दुसऱ्या महिलेसोबत संबंधात राहत असेल किंवा विवाहित महिला दुसऱ्या पुरुषासोबत राहत असेल किंवा संबंध निर्माण केले असतील, तर तो गुन्हा नाही.

अशी प्रकरणे निश्चितपणे घटस्फोटाचे कारण बनू शकतात आणि घटस्फोट मागणारी महिला किंवा व्यक्ती हा मुद्दा बनवू शकते. येथे समजून घेण्यासारखी आणखी एक गोष्ट म्हणजे तेज प्रताप यादव याच्या पत्नीचे नाव ऐश्वर्या राय आहे, जी बिहारचे माजी मुख्यमंत्री दरोगा प्रसाद राय यांची मुलगी आहे. तेज प्रताप आणि पत्नी ऐश्वर्या यांचे प्रकरण आधीच घटस्फोटापर्यंत पोहोचले आहे आणि प्रकरण न्यायालयात प्रलंबित आहे. अशा परिस्थितीत, नवीन संबंधाचा विषय समोर आल्यानंतर कोणत्याही प्रकारचा कायदेशीर खटला चालत नाही.

आता प्रश्न असाही उद्भवतो की जर एखाद्या व्यक्तीने पहिल्या महिलेला घटस्फोट न देता दुसरे लग्न केले असेल, तर त्याला किती शिक्षा होईल? अशा प्रकरणावर भारतीय कायदा काय म्हणतो? यावर वकील आशिष पांडे म्हणतात, जर एखाद्या पुरूषाने किंवा महिलेने घटस्फोट न घेता दुसरे लग्न केले, तर तो विवाह रद्दबातल असल्याचे सिद्ध होते. म्हणजेच तो मान्य केला जात नाही. याशिवाय, त्याच्याविरुद्ध गुन्हा देखील नोंदवता येतो. नवीन भारतीय कायद्यात म्हटले आहे की हा जामीनपात्र गुन्हा आहे, परंतु अशा प्रकरणात, बीएनएसचे कलम 82 (1) लागू केले जाईल. त्या व्यक्तीला 7 वर्षांची शिक्षा आणि दंड होईल.

देशात इलेक्ट्रिक वाहनांना (EV) प्रोत्साहन देण्यासाठी केंद्र आणि राज्य सरकार एकत्रितपणे काम करत आहेत. केंद्र सरकार पीएम ई-ड्राइव्ह योजनेअंतर्गत प्रोत्साहन देत असताना, राज्य सरकारे त्यांच्या संबंधित EV धोरणांद्वारे आकर्षक सवलती देखील देत आहेत. अलीकडेच, महाराष्ट्र सरकारने त्यांचे नवीन EV धोरण २०२५ जाहीर केले आहे, ज्याचे उद्दिष्ट २०३० पर्यंत नवीन नोंदणीकृत वाहनांमध्ये EV चा ३०% वाटा सुनिश्चित करणे आहे. यासाठी, महाराष्ट्र सरकारने १९०० कोटी रुपयांच्या बजेटची तरतूद केली आहे, जी ४ वर्षांसाठी आहे.

या धोरणानुसार, जर एखाद्या व्यक्तीने वाहतूक किंवा टॅक्सी सेवांसाठी इलेक्ट्रिक कार खरेदी केली तर त्याला सरकारकडून २ लाख रुपयांपर्यंत अनुदान मिळेल. हा फायदा जास्तीत जास्त २५,००० कारपर्यंत मर्यादित असेल. त्याच वेळी, वैयक्तिक वापरासाठी खरेदी केलेल्या १०,००० इलेक्ट्रिक कारना १.५ लाख रुपयांपर्यंत सूट मिळेल.

सरकार १,५०० इलेक्ट्रिक बस खरेदीवर २० लाख रुपयांपर्यंत अनुदान देईल. ही सवलत खाजगी बस सेवांपासून ते शहर बसपर्यंत सर्वांना उपलब्ध असेल, परंतु लाभार्थी बसची एकूण संख्या ३,००० पेक्षा जास्त असणार नाही. सरकारने १ लाख इलेक्ट्रिक दुचाकी वाहनांवर (स्कूटर/बाईक) सवलत देण्याची तरतूद देखील केली आहे. प्रत्येक वाहनावर जास्तीत जास्त १०,००० रुपयांचे अनुदान दिले जाईल, जे वाहनाच्या किमतीच्या १०% पर्यंत असेल.

तीनचाकी वाहनांसाठी देखील सवलत देण्यात आली आहे. १५,००० प्रवासी ई-रिक्षांना ३०,००० पर्यंत आणि १५,००० लॉजिस्टिक ई-थ्री-व्हीलरना त्यांच्या किमतीच्या १५% किंवा जास्तीत जास्त ३०,००० रुपयांपर्यंत अनुदान दिले जाईल.

या नवीन धोरणानुसार, ईव्ही मालकांना १००% मोटार वाहन कर आणि नोंदणी नूतनीकरण शुल्कातून सूट दिली जाईल. तसेच, मुंबई-पुणे आणि मुंबई-नाशिक एक्सप्रेसवेवरील ईव्ही वाहनांना टोल करातून पूर्णपणे सूट मिळेल. चार्जिंग सुविधांचा विस्तार करण्याकडेही लक्ष देण्यात आले आहे. दर २५ किलोमीटर अंतरावर चार्जिंग स्टेशन बांधणे, सर्व सरकारी कार्यालयांमध्ये चार्जिंग सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि नवीन इमारतींमध्ये ईव्ही चार्जिंग पॉइंट्स अनिवार्य करणे हे उद्दिष्ट आहे.