महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाविरुद्ध (एमपीएससी) पुण्यात सुरू असलेल्या विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाला शनिवारी वेगळे वळण मिळाले. अध्यक्षांचा राजीनामा आणि वस्तुनिष्ठ पद्धतीने परीक्षा घेण्याची मागणी करणाऱ्या दोन गटांच्या आंदोलनासोबतच वर्णनात्मक पद्धत कायम ठेवण्याच्या मागणीसाठी विद्यार्थ्यांचा स्वतंत्र गटही रस्त्यावर उतरला आहे. त्यामुळे शहरात एमपीएससी विद्यार्थ्यांच्या आंदोलनाची तीन ठिकाणे झाली असून, परीक्षा पद्धतीवरून विद्यार्थ्यांमधील मतभेदही उघडपणे समोर आले आहेत. त्यातच विविध राजकीय नेते, माजी सनदी अधिकारी आणि सामाजिक क्षेत्रातील व्यक्तींनी आंदोलनस्थळी भेटी दिल्याने आंदोलनाची व्याप्ती वाढली आहे.
गरवारे महाविद्यालयाजवळील एस. एम. जोशी पुलावर एका गटाचे, तर लालबहादूर शास्त्री रस्त्यावर गुरुवारपासून दुसऱ्या गटाचे ठिय्या आंदोलन सुरू आहे. त्यानंतर शनिवारी टिळक चौकात वर्णनात्मक परीक्षा पद्धतीच्या समर्थनार्थ विद्यार्थ्यांनी स्वतंत्र आंदोलन सुरू केले. शास्त्री रस्ता आणि एस. एम. जोशी पूल येथील विद्यार्थ्यांची परीक्षा वस्तुनिष्ठ पद्धतीने घेण्याची मागणी समान असली, तरी दोन्ही गटांच्या भूमिकेत फरक आहे.
एस. एम. जोशी पुलावरील विद्यार्थ्यांनी एमपीएससीचे अध्यक्ष विवेक भिमनवार यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली आहे. त्याचबरोबर परीक्षा वस्तुनिष्ठ पद्धतीनेच घेण्याची मागणी त्यांनी केली आहे. शास्त्री रस्त्यावरील विद्यार्थ्यांनी अध्यक्षांच्या राजीनाम्याची मागणी न करता परीक्षा पद्धतीत बदल करण्यावर भर दिला आहे.
दुसरीकडे, टिळक चौकातील विद्यार्थ्यांनी २०२५ पासून सुरू असलेली वर्णनात्मक परीक्षा पद्धत कायम ठेवण्याची मागणी केली आहे. आयोगाच्या कामकाजावर विश्वास असून, राजकीय दबाव किंवा आंदोलनाच्या माध्यमातून परीक्षा पद्धतीत बदल करू नये, अशी त्यांची भूमिका आहे. डॉ. विश्वजीत कदम यांनी परीक्षा यंत्रणेत पारदर्शकता आणण्याची मागणी केली. सर्वसामान्य आणि शेतकरी कुटुंबातील विद्यार्थी मोठ्या आर्थिक अडचणींचा सामना करत स्पर्धा परीक्षांची तयारी करतात. अशा वेळी पेपरफुटीसारख्या प्रकारांमुळे त्यांचा भ्रमनिरास होत असून, सरकारने विद्यार्थ्यांच्या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहण्याची गरज असल्याचे त्यांनी सांगितले.
तर माजी सनदी अधिकारी महेश झगडे यांनीही विद्यार्थ्यांना आंदोलनाची वेळ येणे ही गंभीर बाब असल्याचे सांगितले. परीक्षा पेपर फुटत असतील, तर सरकार आणि प्रशासन कमी पडत असल्याचे स्पष्ट होते. राज्यातील सक्षम अधिकाऱ्यांची योग्य पदांवर नियुक्ती होणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
नेत्यांच्या भेटींनी वातावरण तापले
आंदोलनस्थळी राजकीय नेत्यांच्या भेटी वाढल्या आहेत. एस. एम. जोशी पुलावरील आंदोलनाला राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्षाच्या खासदार सुप्रिया सुळे, काँग्रेसचे आमदार डॉ. विश्वजीत कदम, आमदार रोहित पवार, पुणे शहर काँग्रेसचे अध्यक्ष प्रशांत जगताप, रूपाली पाटील-ठोंबरे, काँग्रेसचे गटनेते रामचंद्र कदम, ज्येष्ठ विचारवंत डॉ. विश्वंभर चौधरी आणि माजी सनदी अधिकारी महेश झगडे यांनी भेट देऊन विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. तर शास्त्री रस्त्यावरील आंदोलनाला आमदार धनंजय मुंडे आणि भाजपचे आमदार गोपीचंद पडळकर यांनी भेट दिली.
तीन ठिकाणी ठिय्या; वाहतुकीवर परिणाम
शास्त्री रस्ता, एस. एम. जोशी पूल आणि टिळक चौक येथे सुरू असलेल्या आंदोलनामुळे या भागातील वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे. परीक्षा पद्धतीवरील मतभेद, वाढता राजकीय सहभाग आणि तीन ठिकाणी सुरू असलेले ठिय्या आंदोलन यामुळे एमपीएससीच्या आंदोलनाचा पुढील निर्णय काय होणार, याकडे आता विद्यार्थ्यांसह राज्याचे लक्ष लागले आहे.
‘विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी खेळून त्यांच्या खांद्यावर बंदूक ठेवून राजकारण करू नये. एमपीएससीने पुढील पाच वर्षांचे परीक्षा वेळापत्रक आधीच जाहीर करावे तसेच आयोगात वर्षानुवर्षे कार्यरत असलेल्या कर्मचाऱ्यांच्या ठरावीक कालावधीनंतर बदल्या कराव्यात. विद्यार्थ्यांनी कोणत्याही राजकीय भूलथापांना बळी न पडता आपल्या अभ्यासावर लक्ष केंद्रित करावे.’
– आमदार गोपीचंद पडळकर, भाजप
‘विद्यार्थ्यांच्या मागण्यांबाबत वकिलांशी तसेच ज्येष्ठ नेत्यांशी चर्चा करून पुढील दिशा ठरविली जाईल. विद्यार्थ्यांना विश्वासात घेतल्याशिवाय सरकारशी कोणतीही तडजोड केली जाणार नाही. आपल्या लढ्याची ताकद एकजुटीत आहे. प्रामाणिकपणे प्रशासकीय सेवेत जाणे आणि जनतेची सेवा करणे, हेच विद्यार्थ्यांचे ध्येय असले पाहिजे. कायदा आणि सुव्यवस्था अबाधित ठेवत लोकशाही मार्गाने शांततेत हा लढा सुरू ठेवूया.’
– आमदार रोहीत पवार, राष्ट्रवादी काँग्रेस शरदचंद्र पवार पक्ष
