पुणे : ढोल-ताशांचा दणदणाट, झांजांचा निनाद आणि सामाजिक संदेशांचे फलक. डोळ्यांना दिसत नसले, तरी आत्मविश्वासाने गणरायाच्या मिरवणुकीत सहभागी होऊन दृष्टीहीन आणि अपंग विद्यार्थ्यांनी गणेशोत्सवाला सामाजिक भानाची नवी किनार दिली. सदाशिव पेठेतील ‘नॅशनल असोसिएशन फॉर द वेल्फेअर ऑफ फिजिकली चॅलेंज्ड’ संस्थेचा हा अनोखा गणेशोत्सव गेली २६ वर्षे विद्यार्थ्यांच्या कलागुणांना व्यासपीठ देऊन समाजप्रबोधनाचा संदेश देत आहे. या संस्थेच्या पाच दिवसांच्या गणेशोत्सवाची नुकतीच सांगता झाली.
गणेशोत्सवाच्या पाच दिवसांत विद्यार्थी स्वतः लावणी, भक्तिसंगीत, शेरोशायरी यांसह विविध कलाविष्कार सादर करतात. बाहेरील व्यावसायिक कलाकारांना न बोलावता संस्थेतीलच विद्यार्थ्यांना संधी दिली जाते. संगीताचे शास्त्रीय प्रशिक्षण घेतलेल्या विद्यार्थ्यांकडून ढोल-ताशा, झांज यांसारखी पारंपरिक वाद्येही वाजविली जातात. सुमारे १५० विद्यार्थी विसर्जन मिरवणुकीत सहभागी होतात. लक्ष्मी रस्तामार्गे टिळक चौकापर्यंत निघणाऱ्या या मिरवणुकीत ढोल-ताशांसोबत सामाजिक प्रश्नांवरील संदेशांचे फलक झळकतात. गणेशोत्सवातील आर्थिक साधनसंपत्तीचा उपयोग सामाजिक प्रश्नांकडे वळवावा, पर्यावरणाला हानी पोहोचवणारे उपक्रम टाळावेत, असा संदेश विद्यार्थ्यांकडून दिला जातो. मिरवणुकीत विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षिततेसाठी डोळस स्वयंसेवकही सहभागी होतात. अशा प्रकारे भक्ती, कला, आत्मविश्वास आणि सामाजिक बांधिलकी यांची सांगड घालून हा गणेशोत्सव उत्सवाला एक वेगळीच दृष्टी देत आहे.
संस्थेचे मुख्य कार्य संगणक प्रशिक्षणाचे असून, २६ वर्षांपूर्वी महाराष्ट्रातील अंधांसाठीचे पहिले संगणक प्रशिक्षण केंद्र येथे सुरू करण्यात आले. आतापर्यंत सुमारे अडीच हजार विद्यार्थी प्रशिक्षण घेऊन बाहेर पडले असून, अनेकांनी विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कामगिरी केली आहे.
